طبق استاندارد NEMA عایقهای مختلف بر حسب درجه حرارت مجاز کارکرد دسته بندی میشوند. از آنجا که بخاطر سپردن این اعداد همیشه برایم مشکل بوده ، تصمیم گرفتم شکل زیر که محدودیتهای فوق را بصورت گرافیکی نشان میدهد ، روی وبلاگ بگذارم. نکته جالب شکل اختصارش در بیان میزان افزایش دماها نسبت به محیط و دمای نقطه داغ نسبت به میانگین دمای سیم پیچ است.

دوست عزیزی سوال پرسیده بودند که از دو موتور با توانهای مشابه، ولتاژهای مشابه ولی با دورهای مختلف استفاده میکنند. آیا میتوان از ظرفیت خازنهای مشابه برای اصلاح ضریب قدرت این موتورها استفاده نمود یا به علت متفاوت بودن دور موتورها باید از خازنهای مختلف استفاده نمود؟

 پاسخ :

درحالت کلی پاسخ این سوال منفی است زیرا :

1. دور موتور مستقیما وابسته به تعداد قطبهاست (فرکانس ثابت 50 هرتز شبکه)
2. ظرفیت خازن مورد نیاز برای نصب به مقدار توان راکتیو موتور وابسته است.
3. با تغییر دور موتور در واقع تعداد قبهای موتور و در نتیجه آرایش سیم پیچ موتورها تغییر پیدا نموده است.
4. در نتیجه امپدانس سیم پیچ، ضریب قدرت موتور، جریان نامی و جریان بی باری موتور تغییر پیدا خواهد نمود.
5. با توجه به موارد 1 تا 4 ظزفیت خازن مورد نیاز در حالت کلی متفاوت خواهد بود( هر چند که توانها ثابت باشند)

در صورتیکه مقادیر عددی توان، ولتاژ ، دور موتورها و نیز مقدار ضریب قدرت فعلی و ضریب قدرت مورد نظر ارایه شوند بطور دقیق میتوان ظرفیت خازنها را در هر مورد محاسبه و نتایج را با هم مقایسه نمود.

مطابق استاندارد  در پیاده سازی راه انداز موتور حداقل از سه وسیله کنتاکتور، رله اضافه بار حرارتی (بی متال) و کلید بصورت مجزا (یا مجتمع ) استفاده میشود.علاوه بر تقسیم بندی که در " روشهای راه اندازی موتورها" ذکر شد، راه انداز موتور ها بر حسب مشخصات فنی این اجزاء به دو صورت زیر تقسیم بندی میشوند:

1. دسته بندی برحسب زمان قطع رله حرارتی(Tripping Time  یا Trip Class ):

در این دسته بندی راه انداز موتور به 4 کلاس 10A ,10 , 20 , 30: تقسیم میشوند.

2. دسته بندی برحسب هماهنگی کنتاکتور و رله حرارتی با سیستم حفاظت یا کلید:

در این دسته بندی راه انداز موتور به تیپ 1 و تیپ 2 تقسیم میشوند:

تیپ1:

 در این تیپ راه انداز این امکان وجود دارد.که در زمان اتصال کوتاه کنتاکتور و رله حرارتی آسیب ببینند.

تیپ2:

در این تیپ راه انداز در صورت بروز اتصال کوتاه نباید رله حرارتی آسیب ببیند اما آسیب های جزیی مانند خال زدن کنتاکتهای کنتاکتور مجاز شمرده میشود.

در حالت کلی شش روش مختلف برای راه اندازی موتورهای AC استفاده میشود:

1. راه اندازی مستقیم یاDOL  
2. راه اندازی به روش ستاره مثلث
3. راه اندازی با استفاده از اتوترانسفورماتور
4. راه اندازی با استفاده از راکتور یا مقاومت
5. راه اندازی با استفاده از Soft Starter
6. راه اندازی با استفاده از Frequency Converter

بعنوان مقایسه روشهای راه اندازی موارد زیر قابل ذکر است:

1. بجز روش اتصال مستقیم موتور یا روش DOL  در بقیه روشها اصل مهم ، محدود کردن ولتاژ اعمالی به موتور و در نتیجه کاهش جریان راه اندازی موتور میباشد.
2. به همین دلیل در این روشها زمان راه اندازی نسبت به روش اتصال مستقیم افزایش پیدا میکند.
3. در روش DOL هیچگونه محدودسازی جریان راه اندازی اعمال نمیشود. در نتیجه عبور جریان راه اندازی موجب افت ولتاژ شبکه بصورت محلی شده و این افت ولتاژ میتواند به سایر تجهیزات  آسیب وارد کند.
4. علاوه بر  این شتاب گیری بسیار سریع موتور در زمان راه اندازی میتواند باعث آسیب دیدگی اتصالات مکانیکی ، پیچها و یاتاقانها شود. در حالت کلی روش DOL تنها در موتورهای با ظرفیت کوچک و یا حداکثر متوسط بکار گرفته میشود.